فیلتر سپراتور یکی از مهم ترین قطعات مصرفی در کمپرسورهای روغنی، به ویژه کمپرسورهای اسکرو است که وظیفه جداسازی ذرات روغن از هوای فشرده را بر عهده دارد. این قطعه با استفاده از لایه های الیاف میکروفایبر، روغن را از جریان هوا جدا کرده و دوباره به مدار روغن کاری بازمی گرداند.
در کنار سایر تجهیزات فیلتراسیون، فیلتر پمپ باد نیز نقش مهمی در حفظ کیفیت هوای فشرده و عملکرد صحیح سیستم دارد. عملکرد صحیح سپراتور باعث کاهش مصرف روغن، جلوگیری از آلودگی هوای خروجی و حفظ فشار کاری سیستم می شود. انتخاب سپراتور متناسب با فشار، دبی و مدل کمپرسور نیز تاثیر مستقیمی بر راندمان، هزینه نگهداری و طول عمر تجهیزات دارد.
اهمیت فیلتر سپراتور در افزایش راندمان کمپرسور
در کمپرسورهای روغنی، مخلوطی از هوا و روغن پس از خروج از ایرند وارد مخزن سپراتور می شود. در این مرحله ابتدا بخش عمده روغن به صورت مکانیکی ته نشین می شود، اما ذرات ریز روغن همچنان در جریان هوا باقی می مانند. فیلتر سپراتور این ذرات را تا مقادیر بسیار کم جدا می کند.
هرچه افت فشار سپراتور کمتر باشد، کمپرسور باد صنعتی انرژی کمتری برای تولید فشار موردنیاز مصرف می کند. افزایش تنها یک بار افت فشار می تواند مصرف برق دستگاه را به طور محسوسی افزایش دهد. همچنین بازگشت روغن به مدار روانکاری باعث کاهش هزینه خرید روغن و جلوگیری از کاهش سطح روغن در سیستم می شود.
ساختار داخلی فیلتر سپراتور و اجزای تشکیل دهنده آن
هسته اصلی سپراتور از چندین لایه الیاف بوروسیلیکات یا میکروفایبر شیشه ای ساخته می شود. این الیاف با آرایش متراکم، قطرات بسیار ریز روغن را جذب و به قطرات بزرگ تر تبدیل می کنند تا به کمک نیروی جاذبه به مخزن روغن بازگردند. دو لایه محافظ فلزی در دو طرف فیلتر قرار دارند تا در برابر اختلاف فشار و لرزش مقاومت ایجاد کنند.
در بسیاری از مدل ها واشر آب بندی مقاوم در برابر روغن و دمای بالا نیز استفاده می شود تا از نشتی جلوگیری شود. در قسمت پایینی سپراتور، مسیر برگشت روغن به کمک لوله اسکاونج طراحی شده است. این مسیر اجازه می دهد روغن جمع شده دوباره وارد سیکل روانکاری شود و از خروج آن همراه هوای فشرده جلوگیری کند.
مهم ترین وظایف فیلتر سپراتور در سیستم کمپرسور
جداسازی ذرات بسیار ریز روغن از هوای فشرده و بازگرداندن روغن جمع آوری شده به مدار روانکاری از وظایف مهم فیلتر سپراتور در سیستم کمپرسور است. دیگر نکات مهم آن عبارتند از:
- کاهش مصرف روغن کمپرسور
- جلوگیری از ورود روغن به تجهیزات پنوماتیک
- کاهش افت فشار در مدار هوای فشرده
- افزایش بازده انرژی کمپرسور
- حفظ کیفیت هوای خروجی
- کاهش استهلاک ایرند و سایر قطعات داخلی
- افزایش عمر روغن کمپرسور
- کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری
انواع فیلتر سپراتور مورد استفاده در کمپرسورهای صنعتی
فیلترهای سپراتور بسته به ساختار و توان سیستم در مدل های پیچی (Spin-on) و کاسه ای تولید می شوند و در انواع کمپرسور باد جهت جداسازی دقیق روغن از هوای فشرده به کار می روند. انتخاب صحیح این فیلتر بر اساس ظرفیت و فشار کاری دستگاه، نقش مستقیمی در کاهش مصرف انرژی و افزایش طول عمر تجهیزات دارد.
مدل های مختلف آن در صنعت شامل موارد زیر است:
- سپراتور داخلی
- سپراتور خارجی
- کارتریجی
- پیچی
- کمپرسور اسکرو
سپراتور داخلی (Internal)
این نوع داخل مخزن سپراتور نصب می شود و بیشتر در کمپرسورهای اسکرو صنعتی کاربرد دارد. سطح فیلتراسیون بالا و ظرفیت جداسازی مناسب از ویژگی های اصلی آن است.
سپراتور خارجی (External)
سپراتور خارجی مشابه فیلتر روغن روی بدنه کمپرسور بسته می شود و تعویض آن ساده تر است. این مدل بیشتر در کمپرسورهایی با طراحی فشرده استفاده می شود.
مدل کارتریجی (شمعی)
سپراتور کارتریجی دارای بدنه استوانه ای و هسته قابل تعویض است. این مدل افت فشار کمی ایجاد می کند و در ظرفیت های مختلف تولید می شود.
مدل پیچی (Spin-On)
سپراتورهای پیچی دارای رزوه استاندارد هستند و بدون باز کردن مخزن نصب یا تعویض می شوند. زمان سرویس این مدل کوتاه تر است و هزینه نگهداری را کاهش می دهد.
مخصوص کمپرسور اسکرو
این مدل دقیقا بر اساس فشار کاری، دبی هوا و طراحی ایرند کمپرسور اسکرو تولید می شود. میزان عبور روغن در این سپراتورها بسیار پایین است و برای کارکرد مداوم مناسب هستند.
مزایای استفاده از سپراتور باکیفیت در کمپرسورهای صنعتی
کاهش میزان روغن خروجی همراه هوای فشرده و افزایش راندمان سیستم هوای فشرده از مزایای استفاده از سپراتور است. دیگر مزیت های مهم آن عبارتند از:
- کاهش مصرف انرژی الکتروموتور
- افزایش طول عمر ایرند کمپرسور
- کاهش دفعات تعویض روغن
- جلوگیری از گرفتگی تجهیزات پایین دست
- کاهش هزینه تعمیرات اساسی
- حفظ کیفیت محصولات تولیدی در خطوط حساس
- کاهش افت فشار مدار
- افزایش پایداری عملکرد کمپرسور در بارهای سنگین
نشانه های خرابی فیلتر سپراتور کمپرسور
خرابی سپراتور به صورت تدریجی ظاهر می شود و در صورت بی توجهی، هزینه های تعمیرات را افزایش می دهد. نشانه های مهم خرابی فیلتر سپراتور کمپرسور عبارتند از:
- افزایش مصرف روغن کمپرسور
- وجود روغن در هوای خروجی
- افزایش افت فشار سپراتور
- روشن شدن آلارم اختلاف فشار
- کاهش فشار خروجی کمپرسور
- افزایش دمای کارکرد دستگاه
- ایجاد دود یا بخار روغنی در خروجی
- کاهش راندمان تولید هوای فشرده
- صدای غیرعادی هنگام کارکرد کمپرسور
- افزایش مصرف برق دستگاه
دلایل کاهش عمر فیلتر سپراتور
یکی از مهم ترین عوامل، استفاده از روغن بی کیفیت است. روغن نامناسب باعث تشکیل رسوبات روی الیاف سپراتور شده و ظرفیت جداسازی را کاهش می دهد. تعویض دیرهنگام فیلتر هوا نیز باعث ورود گردوغبار به داخل کمپرسور می شود. این ذرات منافذ سپراتور را مسدود می کنند و افت فشار را افزایش می دهند.
دمای بیش از حد روغن، کارکرد مداوم در فشار بالاتر از مقدار طراحی، نصب سپراتور غیراستاندارد، استفاده از قطعات متفرقه، خرابی شیر حداقل فشار و گرفتگی مسیر برگشت روغن نیز از عوامل مهم کاهش عمر سپراتور هستند.
نحوه تعویض سپراتور کمپرسور
- قبل از شروع عملیات، کمپرسور را خاموش کنید و اجازه دهید فشار داخل مخزن کاملا تخلیه شود.
- سپس برق دستگاه را قطع کنید تا احتمال راه اندازی ناگهانی وجود نداشته باشد.
- در مدل های خارجی، سپراتور قدیمی با آچار مخصوص باز می شود. پیش از نصب سپراتور جدید، سطح آب بندی تمیز شده و واشر با مقدار کمی روغن آغشته می شود تا آب بندی کامل انجام گیرد.
- در مدل های داخلی، ابتدا درب مخزن سپراتور باز می شود. سپس فیلتر قدیمی خارج شده و داخل مخزن از نظر وجود رسوبات یا آلودگی بررسی می شود.
- پس از نصب سپراتور جدید، لوله برگشت روغن، اورینگ ها و پیچ های درب باید مطابق گشتاور توصیه شده سفت شوند.
- پس از راه اندازی، اختلاف فشار سپراتور، نشتی روغن و کیفیت هوای خروجی باید کنترل شود تا از عملکرد صحیح قطعه اطمینان حاصل شود.
تفاوت فیلتر سپراتور با فیلتر روغن و فیلتر هوا
|
ویژگی |
فیلتر روغن | فیلتر هوا |
فیلتر سپراتور |
|
محل نصب |
مدار گردش روغن | ورودی هوای کمپرسور | مسیر خروج هوا از مخزن روغن |
| وظیفه اصلی | حذف ذرات آلاینده از روغن | حذف گردوغبار از هوای ورودی |
جداسازی روغن از هوای فشرده |
|
سیال عبوری |
روغن | هوا | مخلوط هوا و روغن |
| هدف | محافظت از قطعات روانکاری | جلوگیری از ورود ذرات به ایرند |
کاهش روغن خروجی و بازیافت روغن |
|
نشانه خرابی |
افت فشار روغن و کاهش روانکاری | کاهش دبی هوا و افزایش مصرف انرژی | افزایش روغن خروجی و افت فشار |
| تاثیر بر راندمان | افزایش عمر قطعات داخلی | بهبود راندمان مکش کمپرسور |
افزایش کیفیت هوای فشرده |
نتیجه گیری
فیلتر سپراتور یکی از حیاتی ترین قطعات کمپرسورهای روغنی است که مستقیما بر کیفیت هوای فشرده، مصرف انرژی، میزان مصرف روغن و عمر ایرند تاثیر می گذارد. استفاده از سپراتور استاندارد، انتخاب مدل متناسب با مشخصات کمپرسور، سرویس دوره ای و تعویض به موقع آن از افزایش افت فشار، ورود روغن به شبکه هوای فشرده و خرابی قطعات جلوگیری می کند.
همچنین بررسی علائم خرابی، رعایت اصول نصب و استفاده از قطعات باکیفیت، هزینه های تعمیرات و توقف خط تولید را به حداقل می رساند. اگر برای انتخاب یا تعویض فیلتر سپراتور مناسب نیاز به مشاوره تخصصی دارید، کارشناسان ایران کمپرسور آماده اند تا بهترین راهکار را متناسب با مدل کمپرسور شما ارائه دهند.
من متخصص و پژوهشگر در زمینه هوای فشرده و انواع کمپرسور باد هستم و سعی می کنم تا جدیدترین و کارامدترین اطلاعات را در خصوص صنعت هوای فشرده با شما به اشتراک بگذارم.
اولین کسی باشید که دیدگاه میگذارد!