بالا رفتن فشار کمپرسور یکی از رایج‌ ترین و در عین حال خطرناک‌ ترین مشکلات در کمپرسورهای هوا و تبریدی است که می‌ تواند در مدل‌ های پیستونی، اسکرو، اسکرال و حتی سانتریفیوژ دیده شود. این وضعیت معمولا زمانی رخ می‌ دهد که تعادل بین تولید، انتقال و تخلیه هوا یا مبرد به هم می‌ خورد.

اختلال در عملکرد مخزن ذخیره هوا، ضعف سیستم خنک‌ کاری، گرفتگی مسیر خروجی، یا تنظیمات اشتباه در سیستم‌ های کنترلی علت بالا رفتن فشار کمپرسور است. در بسیاری از موارد، ناآگاهی از نحوه تنظیم فشار کمپرسور باد و عدم سرویس منظم، عامل اصلی بروز این مشکل است. شناخت دقیق این عوامل، نه‌ تنها از آسیب به قطعاتی مانند هواساز، موتور و شیرآلات جلوگیری می‌ کند، بلکه عمر مفید کمپرسور را به شکل محسوسی افزایش می‌ دهد.

8 علت افزایش فشار کمپرسور

افزایش فشار کمپرسور به‌ دلیل اختلال در خنک‌ کاری، عملکرد نادرست قطعات کنترلی یا انسداد مسیر جریان رخ می‌ دهد. این مشکل اگر به‌ موقع شناسایی نشود، باعث افزایش مصرف انرژی، استهلاک قطعات و کاهش عمر مفید کمپرسور خواهد شد. علت های اصلی بالارفتن فشار کمپرسور عبارت اند از:

  • سیستم خنک‌ کننده کثیف یا معیوب
  • معیوب بودن پرشر سوئیچ
  • مشکل در مخزن ذخیره هوا
  • ایراد در عملکرد آنلودر
  • تنظیمات اشتباه کنترلر / PLC
  • کم بودن هوای خروجی یا گرفتگی
  • شارژ بیش از حد مبرد / وجود هوا یا گاز غیرقابل تراکم
  • مشکلات شیر انبساط / فیلترها / فن داخلی

کندانسور / سیستم خنک‌ کننده کثیف یا معیوب

در کمپرسورهای تبریدی و اسکرو، سیستم خنک‌ کننده نقش مستقیم در کنترل فشار دارد. زمانی که کندانسور هواخنک یا آب‌ خنک دچار گرفتگی، رسوب یا آلودگی سطحی می‌ شود، انتقال حرارت به‌ درستی انجام نمی‌ گیرد. در نتیجه دمای کندانس بالا رفته و فشار تخلیه به‌ صورت غیرعادی افزایش پیدا می‌ کند.

خرابی فن، کاهش دبی هوا، افت جریان آب خنک‌ کننده یا بالا بودن دمای محیط، همگی باعث افزایش فشار کاری کمپرسور می‌ شوند. این شرایط فشار مضاعفی به یاتاقان‌ ها، روغن و آب‌ بندها وارد می‌ کند و در بلندمدت باعث کاهش راندمان سیستم می‌ شود.

معیوب بودن پرشر سوئیچ

معیوب بودن پرشر سوئیچ در کمپرسور

پرشر سوئیچ وظیفه تشخیص فشار و صدور فرمان قطع یا تغییر وضعیت کمپرسور را بر عهده دارد. اگر این قطعه به‌ درستی کالیبره نشده باشد یا دچار خرابی مکانیکی و الکتریکی شود، فشار واقعی سیستم را تشخیص نمی‌ دهد.

در چنین شرایطی کمپرسور بدون توقف به کار خود ادامه می‌ دهد و فشار مخزن از حد مجاز عبور می‌ کند. این مشکل به‌ ویژه در کمپرسورهای پیستونی و اسکرو ثابت بسیار رایج است. بی‌ توجهی به عملکرد پرشر سوئیچ، یکی از مهم‌ ترین موارد در بررسی علت بالا رفتن فشار کمپرسور محسوب می‌ شود.

مشکل در مخزن ذخیره هوا

مخزن ذخیره هوا نقش بافر فشار را در سیستم ایفا می‌ کند. اگر حجم مخزن متناسب با ظرفیت کمپرسور انتخاب نشده باشد یا داخل آن دچار زنگ‌ زدگی، رسوب یا گرفتگی خروجی شود، فشار به‌ درستی تخلیه نمی‌ شود.

در برخی موارد، بسته بودن شیر خروجی یا خرابی شیر اطمینان مخزن باعث تجمع فشار بیش از حد می‌ شود. این موضوع نه‌ تنها فشار کاری کمپرسور را بالا می‌ برد، بلکه خطرات ایمنی جدی نیز به همراه دارد و می‌ تواند منجر به آسیب فیزیکی به مخزن شود.

ایراد در عملکرد آنلودر

آنلودر وظیفه دارد در زمان رسیدن فشار به حد تنظیم‌ شده، بار را از روی کمپرسور بردارد. اگر این سیستم به دلیل خرابی شیر، گرفتگی مسیر تخلیه یا نقص فرمان الکتریکی درست عمل نکند، کمپرسور در حالت لود باقی می‌ ماند.

در این وضعیت حتی با پر شدن مخزن، عمل فشرده‌ سازی ادامه پیدا می‌ کند و فشار افزایش می‌ یابد. این ایراد معمولا باعث افزایش دمای کاری، مصرف برق بالا و استهلاک شدید واحد هواساز می‌ شود.

تنظیمات اشتباه کنترلر / PLC

تنظیمات اشتباه کنترلر / PLC در کمپرسور

در کمپرسورهای مدرن، کنترل فشار توسط PLC یا کنترلر دیجیتال انجام می‌ شود. تنظیم اشتباه نقاط Cut-in و Cut-out، انتخاب نادرست مد کنترلی یا خطای نرم‌ افزاری باعث می‌ شود کمپرسور در فشارهای بالاتر از حد طراحی کار کند.

این مشکل اغلب پس از تغییر تنظیمات توسط اپراتور غیرمتخصص یا آپدیت نادرست سیستم کنترلی ایجاد می‌ شود. بررسی لاجیک کنترلی و پارامترهای فشار، بخش مهمی از عیب‌ یابی فشار بالا محسوب می‌ شود.

کم بودن هوای خروجی یا گرفتگی

گرفتگی فیلترهای خط، فیلتر سپراتور، شیلنگ‌ ها باعث ایجاد فشار برگشتی در کمپرسور می‌ شود. این فشار مستقیما به کمپرسور منتقل شده و باعث بالا رفتن فشار می‌ شود. در بسیاری از موارد، این حالت با افزایش صدای غیرعادی و بالا رفتن آمپر موتور همراه است.

شارژ بیش از حد مبرد / وجود هوا یا گاز غیرقابل تراکم

در کمپرسورهای تبریدی، شارژ بیش از حد مبرد باعث پر شدن کندانسور از مایع و کاهش سطح تبادل حرارتی می‌ شود. علاوه بر آن، وجود هوا یا گازهای غیرقابل تراکم در مدار تبرید، فشار کندانساسیون را به‌ طور قابل توجهی افزایش می‌ دهد.

این وضعیت باعث می‌ شود کمپرسور برای غلبه بر فشار بالا، انرژی بیشتری مصرف کند و در معرض آسیب جدی قرار گیرد. این عامل یکی از مهم‌ ترین موارد تخصصی در تحلیل علت بالا رفتن فشار کمپرسور در سیستم‌ های سرمایشی است.

مشکلات شیر انبساط / فیلترها / فن داخلی

شیر انبساط در کمپرسور

عملکرد نادرست شیر انبساط می‌ تواند باعث ورود بیش از حد مبرد به اپراتور و برگشت مایع به کمپرسور شود که نتیجه آن افزایش فشار است. همچنین فیلترهای کثیف در مسیر هوا یا مبرد، و خرابی فن‌ های داخلی، تعادل فشار را بر هم می‌ زنند. این مجموعه ایرادات معمولا به‌ صورت زنجیره‌ ای عمل کرده و در صورت عدم رسیدگی، منجر به خرابی کامل کمپرسور می‌ شوند.

جمع‌ بندی

علت بالا رفتن فشار کمپرسور نتیجه عواملی مانند کثیفی کندانسور، خرابی پرشر سوئیچ، نقص آنلودر، تنظیمات اشتباه PLC، گرفتگی مسیر خروجی، مشکلات مخزن هوا، شارژ نادرست مبرد و ایرادات شیر انبساط، همگی می‌ توانند فشار را از محدوده ایمن خارج کنند.

پایش مداوم فشار، سرویس دوره‌ ای فیلترها، کالیبراسیون تجهیزات کنترلی و رعایت اصول فنی در بهره‌ برداری، موثرترین راه برای پیشگیری از مشکلات فشار کمپرسور هستند. اگر به دنبال عیب‌ یابی دقیق، سرویس تخصصی یا خرید تجهیزات استاندارد هستید، ایران کمپرسور می‌ تواند انتخابی مطمئن برای حفظ عملکرد ایمن و پایدار سیستم شما باشد.

حسین موسوی

من متخصص و پژوهشگر در زمینه هوای فشرده و انواع کمپرسور باد هستم و سعی می کنم تا جدیدترین و کارامدترین اطلاعات را در خصوص صنعت هوای فشرده با شما به اشتراک بگذارم.