پمپ باد که با نام کمپرسور هوا نیز شناخته می شود، دستگاهی است که هوا را فشرده کرده و انرژی حاصل از آن را در یک مخزن ذخیره می کند تا بتوان از آن برای تأمین نیروی ابزارهای بادی یا انجام کارهای مختلف استفاده کرد. کمپرسور باد بر اساس نوع روغن کاری، مکانیزم عملکرد، نوع کاربرد، حجم مخزن و نوع صدا به انواع مختلفی تقسیم می‌شود.

معرفی انواع پمپ باد

جدول انواع کمپرسور

کمپرسور باد برای فشرده سازی هوا و انتقال آن به مخازن یا سیستم های مختلف استفاده می شود که انواع کمپرسور هوا در صنایع، خودرو سازی، مصارف خانگی و پزشکی کاربرد دارند. کمپرسور باد بر اساس فاکتورهای زیادی به دسته های مختلف تقسیم شده که شامل موارد زیر می شوند:

  • نوع روغن کاری
  • مکانیزم فشرده سازی
  • نوع کاربرد
  • حجم مخزن
  • نوع صدا

انواع پمپ باد بر حسب مکانیزم فشرده سازی

انواع کمپرسور هوا بر اساس مکانیزم فشرده سازی به سه دسته اصلی زیر تقسیم می شوند:

  1. کمپرسور پیستونی 
  2. کمپرسور روتاری (اسکرو)
  3. کمپرسور گریز از مرکز

1- کمپرسور باد رفت و برگشتی (پیستونی)

کمپرسور باد پیستونی نوعی کمپرسور با جابجایی مثبت است که در آن یک میل لنگ داخل پیستون، با حرکت خود هوا را فشرده می کند. کمپرسورهای پیستونی اغلب بدون روغن هستند و برای مواقعی که باید کمپرسور باد به صورت مداوم کار کند و نیاز به فشار بالا می باشد، کاربرد دارند. برای اینکه بدانید کاربرد این کمپرسور باد چیست، باید گفت کاربرد اصلی کمپرسور پیستونی در خطوط انتقال گاز، کارخانه های فرآوری گازهای صنعتی مانند کربن و اکسیژن و پالایشگاه های نفت است. البته در صنایع پلاستیک نیز از انواع کمپرسور باد پیستونی برای فرم دهی ظروف به روش دمیدن، خصوصا بطری ها نیز استفاده می شود.

عکس پمپ باد رفت و برگشتی (پیستونی)

2- کمپرسور روتاری یا اسکرو

کمپرسور باد روتاری یا اسکرو، از دو روتور مارپیچی شکل (نر و ماده) استفاده می‌کند که با چرخش در خلاف جهت یکدیگر، هوا را به دام انداخته و با کاهش حجم، آن را فشرده می کند. عملکرد پیوسته و مداوم، صدای بسیار کمتر، لرزش پایین، راندمان بالا و مصرف بهینه انرژی از جمله مزایای پمپ باد اسکرو می باشد؛ اما دقت کنید که کیفیت روغن کمپرسور باد در سالم ماندن و خراب نشدن این نوع پمپ باد تاثیر زیادی دارد. کاربرد کمپرسور روتاری در صنایع غذایی، چکش بادی و مته های پزشکی می باشد.

عکس پمپ باد پیچ دوار یا اسکرو

3- کمپرسور باد گریز از مرکز (سانتریفیوژ)

در بین انواع کمپرسور باد یکی از شناخته شده ترین ها کمپرسور باد گریز از مرکز یا شعاعی می باشد که بیشتر برای هواپیماها استفاده می شود. در این نوع کمپرسور با استفاده از یک پروانه که با سرعت بسیار بالا می چرخد، هوا از مرکز به بیرون پرتاب می شود. این عمل باعث افزایش سرعت و انرژی جنبشی هوا شده و سپس در یک دیفیوزر، این انرژی به فشار تبدیل می شود. کمپرسور گریز از مرکز یکی از گرانترین انواع کمپرسور باد است، که همچنان در حال رشد و تغییرات عمده می باشد که تنها طی چند دهه گذشته انواع متفاوتی از توربین های شعاعی برای هواپیماهای گوناگون طراحی شده است.

انواع کمپرسور باد بر اساس نوع کاربرد

انواع کمپرسور هوا بر اساس نوع کاربرد به دو دسته صنعتی و غیر صنعتی تقسیم می شوند:

1- کمپرسور صنعتی

 کمپرسور باد صنعتی دارای مخزن 150 لیتر به بالا است و توانایی تولید هوای فشرده از 8 بار تا 20 بار را دارد. کمپرسور صنعتی در کارگاه ها و کارخانه ها بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و با برق 3 فاز کار می کند. پمپ باد صنعتی از نوع روغنی بوده و در حین کار صدای زیادی تولید می کند که اپراتورها باید برای کار کردن با این کمپرسورها آمادگی لازم را داشته باشند.

کمپرسور باد صنعتی

2- کمپرسور غیر صنعتی

کمپرسور غیر صنعتی که به پمپ باد کوچک نیز معروف است، حجم مخزن کمتر از 150 لیتر دارد و به علت اینکه حجم بسیار زیادی از هوا را نمی تواند تولید کند، به صورت دائمی قابل استفاده نخواهد بود. فشار هوای تولید شده توسط کمپرسور غیر صنعتی 8 بار است و برق مورد نیاز آن تک فاز می باشد. برخی از انواع کمپرسور غیر صنعتی شامل موارد زیر می باشد:

  • کمپرسور یخچالی
  • کمپرسور دندانپزشکی
  • کمپرسور آکواریوم
  • پمپ باد آپارات
  • کمپرسور نقاشی

انواع کمپرسور هوا بر اساس حجم مخزن

انواع کمپرسور باد بر اساس نوع مخزن را از 10 لیتر تا 5000 لیتر تقسیم می کنند که هر کدام کاربردهای متفاوتی دارند. کمپرسورها با حجم خیلی کم برای مصارف خانگی و کمپرسورهایی با حجم بالا برای مصارف صنعتی استفاده می شوند. پرکاربردترین کمپرسورها بر اساس حجم مخزن شامل موارد زیر هستند:

انواع پمپ باد بر اساس نوع روغن کاری

انواع پمپ‌ باد از نظر سیستم روغن کاری به دو دسته اصلی کمپرسورهای روغنی و کمپرسورهای بدون روغن (Oil-Free) تقسیم می‌شوند. انتخاب بین این دو نوع بستگی به نیاز کاربر از نظر کیفیت هوا، طول عمر دستگاه و شرایط نگهداری دارد. کمپرسور باد روغنی، از روغن برای روانکاری قطعات متحرک داخلی مانند پیستون و سیلندر استفاده می کند که به کاهش اصطکاک، خنک کاری و افزایش طول عمر کمپرسور کمک خواهد کرد.

اما در کمپرسور بدون روغن، برای روانکاری از پوشش های تفلون یا مواد دیگر به جای روغن استفاده می شود. این نوع کمپرسورها به دلیل عدم استفاده از روغن، هوای خروجی تمیز و بدون ذرات روغن تولید می کنند که باعث می شود در مطب های دندانپزشکی، آزمایشگاه ها، صنایع غذایی و دارویی و هر مکانی که نیاز به هوای فشرده کاملاً تمیز و بدون آلودگی باشد، مورد استفاده قرار گیرد.

کمپرسور بدون روغن

انواع پمپ باد بر اساس نوع صدا

انواع کمپرسور هوا از نظر سطح صدا به دو دسته سایلنت و معمولی تقسیم می شوند که این ویژگی در انتخاب کمپرسور برای محیط های مسکونی، بیمارستانی یا صنعتی بسیار مهم است. کمپرسور معمولی با مکانیزم پیستونی و روغنی کار می کند که صدای تولیدی آن بالای ۷۰ دسی بل (dB) است. این میزان صدا تقریباً برابر با صدای یک جاروبرقی پرقدرت یا یک محیط کار شلوغ است و می تواند در محیط های بسته آزاردهنده باشد. اما پمپ باد سایلنت با استفاده از طراحی خاص و مواد جاذب صدا، سطح صدای تولیدی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهند که مناسب استفاده در مطب های دندانپزشکی، آزمایشگاه ها، صنایع غذایی و دارویی، محیط های اداری و فضاهای کوچک خانگی است که نیاز به آرامش دارند.

کمپرسور هرموتیک

راهنمای خرید انواع پمپ هوا

هنگام خرید پمپ باد (کمپرسور هوا)، باید به چندین نکته کلیدی توجه کنید تا بهترین انتخاب را با توجه به نیازهای خود داشته باشید. از جمله مهم ترین معیارهای خرید کمپرسور هوا عبارتند از:

۱- نوع کمپرسور (بر اساس مکانیزم)

  • کمپرسور پیستونی: رایج ترین و اقتصادی ترین انواع پمپ باد برای کارگاه های کوچک و مصارف خانگی می باشد که برای کارهای متناوب و فشار کاری بالا مناسب است.
  • کمپرسور اسکرو: برای مصارف صنعتی بزرگ و کارکرد مداوم (۲۴ ساعته) مناسب بوده که صدای کمتر و راندمان بالاتری دارد.

۲- ظرفیت مخزن (بر حسب لیتر)

ظرفیت مخزن نشان دهنده مقدار هوایی است که کمپرسور می تواند در خود ذخیره کند.

  • مخزن کوچک (۲۵ تا ۵۰ لیتر): برای کارهای سبک مانند باد کردن لاستیک، استفاده از میخکوب یا منگنه
  • مخزن متوسط (۵۰ تا ۱۰۰ لیتر): برای کارهای سنگین مانند رنگ کاری، استفاده از ابزارهای بادی و تعمیرگاهی
  • مخزن بزرگ (۱۵۰ لیتر به بالا): برای مصارف صنعتی، کارگاه‌های بزرگ و ابزارهای پرمصرف

کمپرسور باد بدون روغن (oil free) سایلنت 60 لیتری

۳- دبی هوای خروجی (CFM یا لیتر در دقیقه)

دبی هوای خروجی با واحد CFM اندازه گیری می شود و مهم ترین فاکتور برای عملکرد صحیح ابزارها است. قبل از خرید، CFM مورد نیاز ابزارهای بادی را بررسی کنید که این مقدار روی ابزار یا در کاتالوگ آن نوشته شده است. CFM کمپرسور باید حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر از CFM مورد نیاز ابزار پرمصرف باشد تا کمپرسور تحت فشار قرار نگیرد و عملکرد ابزار افت نکند.

۴- قدرت موتور (بر حسب اسب بخار HP)

قدرت موتور کمپرسور با واحد اسب بخار (HP) مشخص می‌شود و هرچه قدرت موتور بیشتر باشد، کمپرسور می تواند هوا را سریع تر فشرده کرده و ظرفیت بیشتری را پشتیبانی کند. برای کارهای خانگی و سبک، موتور ۱ تا ۲ اسب بخار کافی است اما برای کارهای سنگین تر، موتورهای ۳ اسب بخار به بالا توصیه می شود.

۵- نوع روغن کاری

انتخاب بین کمپرسور روغنی و بدون روغن به نوع کاربرد شما بستگی دارد.

  • روغنی: طول عمر بیشتر، دوام بالاتر و صدای کمتری دارد. نیاز به تعویض دوره‌ای روغن دارد. مناسب برای کارهای صنعتی و کارگاهی.
  • بدون روغن: هوای خروجی کاملاً تمیز است و نیاز به نگهداری کمتری دارد. صدای بیشتری تولید می‌کند و معمولاً عمر کوتاه‌تری دارد. مناسب برای مصارف پزشکی، غذایی و خانگی که هوای تمیز اولویت است.

۶- فشار کاری (PSI یا بار)

فشار کاری به حداکثر فشاری اشاره دارد که کمپرسور می‌تواند تولید کند. اکثر ابزارهای بادی خانگی و کارگاهی با فشار ۹۰ PSI کار می کنند. بنابراین مطمئن شوید که کمپرسور انتخابی می تواند حداقل فشار مورد نیاز ابزارهای شما را تأمین کند.

جمع بندی

انواع کمپرسور باد بر اساس نوع روغن کاری، مکانیزم عملکرد، نوع کاربرد، حجم مخزن و نوع صدا تقسیم بندی می شود. در هنگام خرید کمپرسور باد باید به ظرفیت مخزن، دبی هوای خروجی، قدرت موتور و نوع روغن کاری توجه زیادی کنید. برای خرید کمپرسور باد و دریافت راهنمایی می توانید با کارشناسان ایران کمپرسور در ارتباط باشید و با شماره5138543311  تماس بگیرید.

avatar
حسین موسوی نیا

من متخصص و پژوهشگر در زمینه هوای فشرده و انواع کمپرسور باد هستم و سعی می کنم تا جدیدترین و کارامدترین اطلاعات را در خصوص صنعت هوای فشرده با شما به اشتراک بگذارم.